AZDAVAY
Doğa güzelliği ile KASTAMONU ilinin bir ilçesidir. Ender bulunan doğal güzelliklerden bazılarını aşağıda tanıtmaya çalıştık.

AKÇASU
Azdavay Cide yolu üzerinde ilçeye 10 km. uzaklıktadır. Ormanlık bir alanın içinde olması nedeniyle yaz aylarında halkın dinlenmek ve piknik yapmak için akın ettiği mesire yeridir. Vali Tevfik Sırrıgür Çeşmesi olan bu yerde buz gibi bir su sizi beklemektedir. Belediye tarafından yapılan piknik masları ve ormanlık bir alanın içinde olması nedeniyle yaz aylarında halkın dinlenmek ve piknik yapmak için akın ettiği mesire yeridir.

SUĞLA
Azdavay-Pınarbaşı karayolu üzerindedir. İlçeye 12 km. uzaklıktadır. Özelliği geniş çimenlik yeşil bir sahaya sahip olmasıdır. Azdavay Belediyesi, Ankara ve İstanbul dernekleri organizesiyle başlatılan ve geleneksel hale getirilen bu yerde gurbetçilerle yörede yaşayan 3. kuşak hemşerilerin tanışması, tanıması ve anılarını tazelemesi, yaşama olanağı bulduğu Suğla Yayla Şenlikleri her sene Temmuz ayının ilk Cumartesi ve Pazar günü yapılmaktadır. Azdavay, Pınarbaşı, Daday, Eflani, Şenpazar ve Ağlı ilçelerinin büyük bir kesiminin buluştuğu yer ve yapıya sahip olmaktadır.

ÇATAK KANYONU
İlçenin en önemli turizm değerlerinden olan Çatak Kanyonu merkeze 7 km. uzaklıkta olup 6 km.si araç ile 1 km.si dağ içindeki yürüyüş parkurundan, 900 m. Yüksekliğe sahip gözetleme noktasına ulaşılmaktadır. Dünyanın 4. büyük kanyonu olması özelliğine sahip Çatak Kanyonu cazibesi, vahşiliği, gizemli görüşüyle içinde geçilebilir 7 km. alanı ve yüzerek veya bot ile geçilebilmektedir. Macera turizmi için elverişli bir mekan olmaktadır. Gözetleme noktasından kilometrelerce kanyon uzantısını seyretmek ayrı bir keyiftir.
Kanyon, Çatak köprüsünün 1-2 km. aşağısında başlayıp Tüsköy e kadar kesintisiz devam etmektedir, burada bir açıklık mevcuttur. Tüsköy den kanyon tekrardan başlayıp İnönün e kadar kesintisiz devam etmektedir. İçerisinde tabiattan harika görüntüler saklamaktadır. Geçilmesi çok zor olmamakla birlikte teçhizatsız denenmemelidir.

VALLA KANYONU
Kastamonu nun Pınarbaşı İlçesi Muratbaşı köyü sınırları içerisinde bulunan Valla Kanyonu nun ilçeye uzaklığı 26 km. dir. Muratbaşı Valla mahallesine kadar stabilize, kanyona kadar olan 1,5 km. lik kısmı ise orman içi patika yoldur. Valla Kanyonu, Devrekani Çayı ile Kanlıçay ın birleştiği bölgeden başlamakta olup, Cide ilçesi istikametinde 12 km. uzunluğunda, yan duvar kayaların yüksekliği yer yer 800-1200 m. ulaşan, girişi son derece zor olan ve Muratbaşıköyü Valla mahallesinin altından orman içi 1,5 km. lik yolculuktan sonra bu iki çayın birleştiği yerden seyredilebilmektedir. Bu kanyonda bulunan sarp kayalıklar kartal, akbaba, atmaca, doğan ve diğer tüm yabani av hayvanlarını bünyesinde barındırmaktadır.
 
Valla Kanyonu 1994 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi'nden gelen 4 öğrencinin burada kaybolup, 14 gün sonra Cide ilçesinden çıkmaları ve burasını Vahşi Cennet olarak tanımlamaları ile basında yer almış, doğa severlerin ziyaret yeri haline gelmiştir. Kanyonun techizatsız geçilmesi mümkün değildir.
Kanyon girişine yakın olan Bakacak kayasının üzerine çıktığınızda. Bir yanda Pınarbaşı ve Azdavay'dan gelen Devrekani çayı, bir yanda da Kanlı çay akmaktadır. Kavuştukları noktadan ise sola dönüp derin kayaların arasından kıvrılarak Cide'ye doğru yol almaktadır.

ILGARİNİ MAĞARASI
Pınarbaşı ilçemizde Dünyanın 4. Büyüklükteki mağarası olan Ilgarini Mağarası bulunmaktadır. Denizden 1250 m. yüksekliktedir. Mağaranın oluşumu 3. ve 4. zamanda 160-220 milyon yılda oluşmuştur. Ilgarini mağarası 858 m. uzunluğu ile dünyanın dördüncü büyük mağarasıdır. Mağaranın derinliği 250 m. dir. Mağara içerisindeki mevcut sarkıt ve dikitler bir milyon yıllıktır.

Mağranın içerisinde kalıntı ve buluntulardan mağaranın hem yerleşim alanı, hemde dini mekan olarak kullanıldığını, yapı tekniği, malzeme özelliği ve yapı şekilleriyle genç Roma ve erken Bizans devrine ait olduğu söylenebilir. Mağara içine girildiğinde hemen giriş bölümündeki yapı kalıntılarından bu kısmın iskan yeri olarak kullanıldığı mağaranın girişten itibaren iki kola ayrıldığı görülmekte bir bölünde sarkıt ve dikitler bulunmaktadır. Diğer bölümde ise eğilimi %30 bir yoldan zigzag çizilerek kenarları kuru taş duvarlarla üçgen şeklinde örülmüş istinad duvarları ile çevrili 1 metre genişliğindeki 33 kavisten oluşan yolla yaklaşık 100 m. gidilerek ikinci bir düzlük alana inilmektedir. Bu düzlüğün sonunda istikametleri doğu-batı doğrultusunda uzanan kaya içinde iki katlı olarak oyulmuş ve içerleri sıvanmış, mağara zemininden sonra çatma dam şeklinde ardıç ağaçlarından yapılmış kat ile içindeki ardıç ağacından yapılmış lahitler bulunmaktadır. Ancak lahitler açılarak dağıtılmış ve etrafta iskelet parçaları görülmektedir. Yine bu alanda mezarların önündeki düz alanda yonca planlı bir klise şapeli bulunmaktadır. Doğu girişi yıkılmıştır. Duvarları 2,5 m. yüksekliğinde olup çamur harçla örülmüştür. Mağaranın normal olarak gidilebilen uzunluğu yaklaşık 250 m. dir. Mağara bu özellikleriyle yoğun ziyaretçi akınına uğramaktadır.

MEDİL MAĞARASI
Medil Mağarası; Azdavay İlçe merkezine 6 km. olup, 5,5 km.si araçla, 5 m. si orman içi patika yoldan yaya yürüyüşü ile ulaşılmaktadır. Karakuşlu Köyü ne bağlı Ayvat Mahallesinde Medil ormanı içindedir. Pamukkale nin gün görmemiş yüzü olarak adlandırabileceğimiz Medil mağarası, M.Ö. dönemlerde bir sığınak veya ibadethane olarak kullanıldığı tahmin edilmektedir. Mağaranın doğusunda bina harabeleri görülmektedir. Bu bina moloz taşlardan yapılmıştır. Ayrıca mağara içerisindeki havanın astım hastalarının rahat bir nefes almasını sağladığı ve şifa verdiği bilinmektedir.

ILICA ŞELALESİ
Pınarbaşı Ilıca Köyü sınırları içerisinde bulunup, merkeze 12 km. uzaklıktadır. Ilıca Köyünden itibaren patika yoldan yaya yarım saat sürmektedir. Su, yaklaşık 10 m. yüksekten dökülmekte ve bu suyun döküldüğü yerde doğal olarak bir havuz oluşmuştur. Bu şelalenin en önemli özelliği de oluşan bu havuzun etrafının çok sayıda ağaç ve bitki örtüsü ile çevrili olmasıdır. Yine Şelalenin üst kısmından gidildiğinde yıllardır akan su ile kayaların aşınması sonucu kayalarda oluşan çukurluklar ve oyuklar ayrı güzellik katmaktadır. Yine aynı köy içerisinde Bizanslılardan kalma bir hamam mevcuttur. Hamam yontma taştan yapılmış kubbe şeklinde 2 m. genişliğinde 3.5 m. uzunluğunda 1.80 m. yüksekliğindedir. Hamamın yaz ve kış su ısısı 23 C dir. Yine hamamın yan duvarlarında insanların yıkanmaları için sabunluklar ve oymalar mevcuttur.

HORMA KANYONU
Küre Dağları Tabiat Parkı içerisinde yer alan Horma Kanyonu; Pınarbaşı İlçesinin Ilıca köyünde yer alıyor. Avrupanın en yaşlı ormanlarının arasında ve doğa harikası bir coğrafyada yer alan kanyon, akvaryumu andıran derin göllerden ve irili ufaklı şelalelerden oluşuyor. Çıkışında Ölüdeniz i andıran doğal havuzuyla Ilıca Şelalesi nin bulunduğu kanyon geçişi oldukça keyiflidir. Kaya blokların izin vermediği birkaç noktada yüzerek ilerlemek gerekiyor. Metrelerce derinlikteki suyun dibini görebileceğimiz kadar temiz olan dere bazı noktalarda su kemerini andıran kaya oluşumlarının arasından geçiyor. Bu noktalarda ya tırmanmak ya da suyla birlikte dar deliklerden kendimizi bırakmamız gerekiyor.

SARAY ŞELALESİ
Her tarafından tarih ve doğal güzellik fışkıran Kastamonu nun yeni bir doğal güzelliği daha keşfedildi. Azdavay ilçesinin Saray köyünde bulunan Başdeğirmen şelalesi ziyaretçilerini adeta mest ediyor. Yapılış tarihi bilinmemekle birlikte yaklaşık 4 asır öncesine dayandığı tahmin edilen Başdeğirmenler mevkiinde bulunan şelale, doğallığı, tabi güzelliği ve berrak suyuyla Kastamonu turizminin yeni değeri olma yolunda ilerliyor. İl Genel Meclis Üyesi olan Azdavay ın Saray Köyünden Niyazi Çakır ın gayretleriyle ortaya çıkarılan, araba yolu yapılan, çevre düzenlemesi gerçekleştirilen Başdeğirmen şelalesi şimdiden ziyaretçi çekmeye başladı. Bizanslılar döneminde kurulduğu bilinen Saray köyünde bundan 30-40 yıl öncesine kadar bir kilise ile bir manastırın duvarları ayaktaydı. Aynı zamanda bir kervansarayın da bulunduğu bilinen Saray köyü bu tarihi değerleri koruyamamasına rağmen, Başdeğirmen Şelalesi ne sahip çıkacağa benziyor.
Azdavay şehir merkezine yaklaşık 13 km. mesafede Saray Köyü nün batısında yer alan şelalenin düzeltilmiş toprak yolu, yapılan çevre düzenlemesiyle oluşturulan mesire alanı ile ziyaretçilerin zorlanmadan ulaşabilecekleri ve tabiatın eşsiz güzelliği eşliğinde doğanın musiki resitalini dinleyebilecekleri Başdeğirmen Şelalesi ni mutlaka görün!

ÇAL KANYONU
Kastamonu Azdavay ilçesi Gültepe köyü sınırları içersinde bulunan Çal Kanyonu, Azdavay a 25 km. Pınarbaşı na 17 km. mesafededir. Gültepe Köyü geriş mahallesine kadar araçla ulaşım sağlanabilir. Çal kanyonununu turizm döneminde özellikle yabancılar ziyaret etmektedir. Çal kanyonuna gidebilmek için değirmen başından aşağı 1,5 km. yürümek suretiyle kanyon girişi olan kaya boğazına ulaşılır. Kanyon içerisinde 3-4 m. şelaleler ve 30-35 m. uzunluğunda derin göller bulunmaktadır. Kanyonun 2. km. sinde (bu kısım Çatak kanyonunun devamıdır) Azdavay çayı ile bileşir. Kanyon içersinde mağaralar bulunmaktadır. 5. km. sinde Asar kayası altından çıkan Gicu suyu ile birleşir. Gicu suyu 30-35 derece sıcak havada dahi 2-3 derecedir. Gicu suyunu geçerek ada içersindeki muhteşem görünümü olan şimşir ve kavlan ağaçları arasındaki mağaraları geçerek İnönü konutlarına çıkılır.

ASAR KAYASI
Kastamonu Azdavay ilçesi Gültepe köyü sınırları içerisinde bulunan Asar kayası Azdavay a 25 km. Pınarbaşı na 17 km. dir. Gültepe köyü geriş mahallesine kadar araçla ulaşım sağlanabilir. Asar kayasını turizm döneminde özellikle yabancılar ziyaret etmektedir. Asar kayasının girişine kadar araba ile gidilebilir. Çal kanyonuna paraleldir. Asar kayasının zirvesine çıkmak için orman içerisinden yürüyerek patika yoldan gidilir. Asar kayası içerisinde mağaralar vardır. Asar kayasının zirvesinden her tarafı görmek mümkündür. Asar kayası içersinde su kayası, yel değirmeni, kerpiç tarlası gibi yerler mevcuttur.

740 YILLIK ANIT AĞAÇ
Azdavay ilçemize bağlı Hoca Köyünde tam 740 yıllık (Ankara Orman Bakanlığının gönderdiği heyet, ağaç dallarından numune alarak yaşını ölçmüştür.) çam ağacı vardır. Bu çam ağacı Kastamonu Valiliği tarafından koruma altına alındı ve ışıklandırma sistemi yapıldı. Yerli ve yabancı bir çok turist tarafından ziyaret edilmektedir. 740 yıllık çam ağacının gölgesinde piknik yapmak mümkündür, bunun için piknik masaları mevcuttur ve suya çok yakındır. Aynı zamanda bu çam ağacının bulunduğu yer çok geniş bir manzaraya sahiptir. 5 mahalle ve köy görünmektedir. Hoca köyü Azdavay a 26 km. uzaklıkta Ağlı ilçesine 7 km. uzaklıkta olup ulaşımı çok kolaydır.

KÜRE DAĞLARI MİLLİ PARKI
Coğrafi Konumu: Karadeniz Bölgesi Batı Karadeniz bölümünde Küre dağları yer almaktadır. Tamamen bir plato karakterindeki milli park doğu, batı doğrultusunda uzanır ve yakın çevresi için fiziksel ve sosyal anlamda bir eşik niteliğindedir. Bu nedenle milli parkın yer aldığı alan üzerinde hemen hemen hiçbir yerleşme birimi bulunmamakta, sosyal hayat milli parkın yakın çevresinde devam etmektedir. Milli parkın yakın çevresi tampon zon olarak tanımlanmış ve tampon zonu da içeren bölge planlama alanı olarak kabul edilmiştir. Planlama alanı 114787.5 ha.dır. Bu alanın 34018.75 ha. ise milli park olarak ayrılmıştır. Milli Park İlçemiz ile Bartın il sınırları içerisinde yer almaktadır. İdari olarak Milli Park çevresindeki ilçe merkezleri Azdavay, Pınarbaşı, Ulus, Kurucaşile, Amasra ve Cide´dir.

KÜRE DAĞLARI MİLLİ PARK´IN AYRILMA AMAÇLARI
1- Alanın doğal, kültürel ve estetik değerlerini korumak.
2- Alandaki dikkat çekici kaynak değerlerini yerli ve yabancı ziyaretçilere tanıtmak.
3- Alanını kaynak değerlerinin öneminin kavranması için topluma ve meslek kamuoyuna yönelik eğitim proğramları düzenlemek.
4- Geleneksel yaşam tarzını, giyim ve davranış biçimini, yapı tipini korumak ve bu değerlerin devamlılığı için gerekli önlemleri almak.
5- Bilimsel araştırmalar ve çevresel izlemeyi desteklemek.
6- Türk halkının çevre bilincinin yükseltilmesine katkı sağlamak.

Milli Park´ın yapısı itibariyle ilçemiz merkezine Milli Park bürosu kurulması öngörülmüştür. Kanyonlarımıza ulaşmak için Azdavay merkezine 5 km. mesafe olan çatak köprüsünden başlayarak kanyon başlangıcına kadar patika yollar düzenlenmesi, yönlendirme ve bilgilendirme levhaları konulması, tepe manzara ve seyir noktaları düzenlenmesi, rafting (su sporları) için rampa alanının düzenlenmesi, sportif olta balıkçılığı için çatak köprüsünden başlayarak kanyon başlangıcına kadar düzenlenmesi ve imkanlar yaratılması üzerine tasarılar yapılmaktadır.